Kavramlar Sözlüğü

Akademik jargonu bir kenara bırakıyoruz. 12 temel sosyolojik kavram, günlük hayatın içinden ve Türkiye'den somut örneklerle mercek altında.

Anomi

Émile Durkheim

Toplumda kuralların, normların ve ahlaki değerlerin zayıflaması veya çökmesi durumudur. Bireyin neyin doğru neyin yanlış olduğunu bilemediği, yönünü kaybettiği bir "kuralsızlık" hissidir.

Detaylı Oku →

Gösterişçi Tüketim

Thorstein Veblen

İhtiyaçları karşılamak yerine, kişinin sosyal statüsünü veya zenginliğini başkalarına sergilemek amacıyla yapılan aşırı ve göze batan harcama pratikleridir.

Detaylı Oku →

Habitus

Pierre Bourdieu

Bireylerin ailelerinden, çevrelerinden ve sınıflarından farkında olmadan devraldıkları; düşünme, hissetme ve hareket etme alışkanlıklarının tümüdür. Bir nevi içselleştirilmiş ikinci doğamızdır.

Detaylı Oku →

Hegemonya

Antonio Gramsci

Egemen sınıfın, kendi dünya görüşünü ve değerlerini, ezilen sınıflara zorla değil, "ortak duyu" (sağduyu) olarak benimsetmesi ve bu sayede iktidarını rızayla sürdürmesidir.

Detaylı Oku →

Kolektif Hafıza

Maurice Halbwachs

Bir toplumun veya grubun geçmişi nasıl hatırladığı, nasıl yeniden inşa ettiği ve hangi olayları unutmayı veya hatırlamayı seçtiğidir. Geçmişin bugünden kurgulanmasıdır.

Detaylı Oku →

Kültür Endüstrisi

Theodor W. Adorno

Kapitalist sistemde kültürün ve sanatın seri üretilen bir metaya dönüşerek kitleleri uyuşturmak, eleştirel düşünceyi yok etmek ve sistemi meşrulaştırmak için kullanılmasıdır.

Detaylı Oku →

Kültürel Sermaye

Pierre Bourdieu

Bireyin sosyal hareketliliğini sağlayan ekonomik olmayan sosyal varlıklarıdır. Eğitim, konuşma tarzı, giyim, sanatsal zevkler ve entelektüel birikim gibi unsurlardan oluşur.

Detaylı Oku →

Merkez – Çevre

Şerif Mardin

Toplumda gücü, zenginliği ve kültürel meşruiyeti elinde tutan "Merkez" ile, bu gücün dışında kalan, dışlanmış ve merkeze bağımlı olan "Çevre" arasındaki yapısal asimetridir.

Detaylı Oku →

Otorite

Max Weber

Kişilerin, kuralların veya kurumların, zor kullanmadan, sadece meşru görüldükleri için başkaları üzerinde itaat sağlama gücüdür. Gönüllü bir boyun eğme içerir.

Detaylı Oku →

Sekülerleşme

Bryan Wilson

Dinin, toplumsal kurumlar, düşünce biçimleri ve günlük hayatın işleyişi üzerindeki otoritesinin ve belirleyiciliğinin zaman içinde azalması sürecidir.

Detaylı Oku →

Toplumsal Sınıf

Karl Marx

Bireylerin ekonomik güçleri, mülkiyet ilişkileri ve üretim araçlarıyla kurdukları bağa göre toplum içinde hiyerarşik olarak gruplandırılmasıdır.

Detaylı Oku →

Yabancılaşma

Karl Marx

Bireyin kendi ürettiği ürüne, kendi emeğine, çevresindeki diğer insanlara ve nihayetinde kendi insani özüne (doğasına) yabancılaşması, ondan kopmasıdır.

Detaylı Oku →